ارزیابی و انتخاب استراتژیکی تأمین‌کنندگان دارو مبتنی بر مدل BOCR با استفاده از تکنیک تصمیم گیری چند معیاره فازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 کارشناس ارشد مدیریت اجرایی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

چکیده

مقدمه: در دهه‌های اخیر، نحوه تأمین مواد اولیه و انتخاب تأمین‌کنندگان در زنجیره تأمین نظام سلامت، چالشی مهم بوده است. زنجیره تأمین صنعت دارویی بخشی از این چالش‌هاست و برای انتخاب تأمین‌کنندگان دارویی در کشور مکانیزم خاصی وجود ندارد. لذا هدف پژوهش حاضر بددست اورن مدلی جهت ارزیابی و اولویت‌بندی تأمین‌کنندگان دارو برای  داروخانه‌ها می‌باشد.
روش پژوهش: روش تحقیق توصیفی - تحلیلی و یک مطالعه میدانی بوده و جامعه آماری شامل گروهی از مدیران داروخانه‌های شیراز می‌باشند که نمونه آماری از افراد مجرب و خبره مدیران انتخاب‌شده‌اند.ابزار اندازه‌گیری در این تحقیق شامل سه پرسشنامه محقق ساخته بوده که در اختیار پاسخگویان قرار داده‌شده‌اند. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در دو بخش توصیفی و تحلیلی با استفاده از ساختار BOCR و روش MCDM فازی، صورت گرفته است. ضمن وزن دهی معیارهای تأمین‌کنندگان، رتبه‌بندی تأمین‌کنندگان بر اساس معیارهای تعیین‌شده انجام‌شده است.
یافته‌ها: مطابق یافته‌های تحلیل تائید عاملی 14 زیر معیار در چهار معیار اصلی تعیین شد. رتبه‌بندی وزنی نشان داد که اولویت اول و دوم شاخص‌های "چابکی و سرعت (وزن0.111)" و "امکان تخفیف (وزن 0.069)" مربوط به شاخص‌های فرصت‌ها هستند. همچنین نتایج حاصل از اولویت ‌بندی تأمین‌کنندگان نشان داد دارو پخش (شاخص شباهت 1) و هجرت (شاخص شباهت 076) در اولویت‌های اول و دوم قرار گرفتند.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد عواملی مانند تنوع محصولات، نرخ پایین عیوب، تجربه و تخصص تأمین‌کننده، کیفیت محصولات، به روز بودن فناوریها،امکان تخفیف سفارش محصول،اعتبار تأمین‌کننده، چابکی، هزینه بازرسی، هزینه حمل‌ونقل، قیمت محصول، شکایات مشتری، میزان تأخیر در ارائه محصول و شهرت تأمین‌کننده از مهمترین معیارهای مؤثر بر انتخاب تأمین‌کنندگان دارو هستند.

کلیدواژه‌ها


1-     Jiamruangjarus P, Naenna T. An integrated multi-criteria decision-making methodology for conveyor system selection. Cogent Engineering. 2016 Dec 31;3(1):1158515.
2-     Hosseini S, Morshedlou N, Ivanov D, Sarder MD, Barker K, Al Khaled A. Resilient supplier selection and optimal order allocation under disruption risks. International Journal of Production Economics. 2019 Jul 1; 213:124-37.
3-     Ting SC, Cho DI. An integrated approach for supplier selection and purchasing decisions. Supply Chain Management: An International Journal. 2008 Mar 14.
4-     Bai C, Kusi-Sarpong S, Badri Ahmadi H, Sarkis J. Social sustainable supplier evaluation and selection: a group decision-support approach. International Journal of Production Research. 2019 Nov 17; 57(22):7046-67.
5-     Scholte T. SUPPLIER SUSTAINABILITY ASSESSMENT VALIDATION AND EVALUATION MODELSY. M.A. Thesis. Eindhoven University of Technology; 2019.
6-     Dickson GW. An analysis of vendor selection systems and decisions. Journal of purchasing. 1966 Feb;2(1):5-17.
7-     Spekman RE. Strategic supplier selection: Understanding long-term buyer relationships. Business horizons. 1988 Jul 1;31(4):75-81.
8-     Tracey M, Tan CL. Empirical analysis of supplier selection and involvement, customer satisfaction, and firm performance. Supply Chain Management: An International Journal. 2001 Oct 1.
9-     Esposito E, Passaro R. Evolution of the supply chain in the Italian railway industry. Supply Chain Management: An International Journal. 2009 Jun 19;(14)4: 303–313.
10-  Shemshadi A, Shirazi H, Toreihi M, Tarokh MJ. A fuzzy VIKOR method for supplier selection based on entropy measure for objective weighting. Expert Systems with Applications. 2011 Sep 15;38(10):12160-7. [in Persian].
11-  Abdel-Basset M, Manogaran G, Gamal A, Smarandache F. A hybrid approach of neutrosophic sets and DEMATEL method for developing supplier selection criteria. Design Automation for Embedded Systems. 2018 Sep 1;22(3):257-78.
12-  Bordbar MA, Noorbakhsh I, Cheraghi Badi S, Nasr Esfahani A. Prioritize and select suppliers of specific drugs using the AHP hierarchical analysis process method (Oct 28), Third International Accounting and Management Conference. Mehr Ishraq Conference, Tehran.2014. [in Persian].
13-  Taghvaee sichani H, Esmaeilian M. Evaluation and ranking of suppliers using a combined approach of Kano and TOPSIS methods in a fuzzy environment (Case study of Goldaro Pharmaceutical Company), 2nd International Conference on Industrial Management, Babolsar, Mazandaran University, Iran. 2017, 18 & 20 April. .[in Persian].
14-  Abbdini A, Irani R, Yzdani HR. Identify and prioritize the critical success factors in the drug supply and distribution chain using the Demitel technique. Journal of Paramedical School of Tehran University of Medical Sciences (Payavard Salamat), 2019; 13(1): 45-59. [in Persian].
15-  Sabbaghi MM. A Supplier Selection Model Emphasizing the Project Risk Management in Drug Production in Pharmaceutical Industry. Tehnički glasnik. 2020 Jun 11;14(2):111-20.
16-  Torres-Ruiz A, Ravindran AR. Use of interval data envelopment analysis, goal programming and dynamic eco-efficiency assessment for sustainable supplier management. Computers & Industrial Engineering. 2019 May 1; 131:211-26.
17-  Saaty TL, Vargas LG. The decision by the US congress on China’s trade status: a multicriteria analysis. In Models, Methods, Concepts & Applications of the Analytic Hierarchy Process 2001 (pp. 305-317). Springer, Boston, MA.
18-  Saaty TL, Ozdemir M. Negative priorities in the analytic hierarchy process. Mathematical and computer modeling. 2003 May 1; 37(9-10):1063-75.
19-  Liang TF. Fuzzy multi-objective production/distribution planning decisions with multi-product and multi-time period in a supply chain. Computers & Industrial Engineering. 2008 Oct 1;55(3):676-94.
20-  Yazgan HR, Boran S, Goztepe K. Selection of dispatching rules in FMS: ANP model based on BOCR with choquet integral. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology. 2010 Jul 1;49(5-8):785-801.
21-  Fashoto SG, Akinnuwesi B, Owolabi O, Adelekan D. Decision support model for supplier selection in healthcare service delivery using analytical hierarchy process and artificial neural network. African journal of business Management. 2016 May 14;10(9):209-32.
22-  Jiamruangjarus P, Naenna T. An integrated multi-criteria decision-making methodology for conveyor system selection. Cogent Engineering. 2016 Dec 31; 3(1):1158515.
23-  Mu E. Using AHP BOCR analysis for experiential business education and prioritisation of international opportunities. International Journal of Business and Systems Research. 2016; 10(2-4):364-93.
24-  Gedela RK, Mohan KK, Prasad VK. Application of BOCR models in service oriented architecture (SOA): study on model validation through quantification for QoS considerations. International Journal of System Assurance Engineering and Management. 2018 Dec 1;9(6):1346-54.
25-  Ali SM, Burney SA, Khan SY. Fuzzy-AHP-TOPSIS: An integrated multi-criteria decision support system for supplier selection in Pakistan’s textile industry. IJCSNS. 2020 Apr;20(4):91.
26-  Ador MS, Rahman MT, Ahmed S. Comparison of Fuzzy-AHP and AHP Approach for Supplier Evaluation and Selection in a Cement Manufacturing Company. 2020: 10, 37-63
27-  Wardayanti A, Zakaria R, Sutopo W, Louhenapessy BB. Supplier Selection Model of the Lithium-ion Battery using Fuzzy AHP and Analysis of BOCR. International Journal of Sustainable Transportation. 2018 Apr;1(1):1-8.
28-   Wang Y. The Selection of Prefabricated Components Supply Partners Based on BOCR-TOPSIS Method. Revista de la Facultad de Ingeniería. 2017;32(5):197-208.
29-  Safaie N, Piroozfar S, Golrizgashti S. Identifying and Ranking Supply Chain Management Damages Using Analytic Network Process (FMCG Case Study). International Journal of Industrial Engineering & Production Research. 2019 Sep 1;30(3):313-27.‏